Slechts twee dagen havermout verlagen de cholesterolwaarden

Onderzoekers hebben een studie uitgevoerd waaruit blijkt dat een kortdurend dieet met havermout de cholesterolwaarden kan verlagen. In deze studie kregen mensen met metabool syndroom (een combinatie van hoge niveaus van bloedvetten, hoge bloeddruk, toegenomen lichaamsgewicht en verhoogde bloedglucose) een dieet dat vrijwel volledig uit havermout bestond en minder calorieën bevatte dan normaal. De onderzoekers ontdekten dat de cholesterolwaarden bij deze personen significant daalden vergeleken met mensen met metabole aandoeningen die een gewoon dieet volgden. Het cholesterolverlagend effect van het dieet hield tot zes weken aan.

De auteurs van de studie suggereerden dat deze blijvende impact te wijten was aan veranderingen in het darmmicrobioom. De bevindingen zijn gerapporteerd in Nature Communications.

Metabool syndroom en diabetes zijn niet hetzelfde, maar ze zijn wel gerelateerd. Een groep van 64 patiënten met metabool syndroom werd verdeeld in twee groepen; de ene groep volgde een dieet dat vrijwel uitsluitend uit havermout bestond en ongeveer 50% minder calorieën bevatte dan hun normale dieet; de andere groep volgde een dieet dat alleen minder calorieën bevatte dan gewoonlijk, maar zonder havermout. Bloed- en stoelgangstalen werden verzameld voor aanvang van het dieet en nadat het dieet was voltooid.

"We wilden weten hoe een speciaal havermout-gebaseerd dieet patiënten beïnvloedt. Tegenwoordig zijn er effectieve medicijnen beschikbaar om patiënten met diabetes te behandelen," zei de corresponderende auteur Marie-Christine Simon, universitair hoofddocent aan de Universiteit van Bonn. "Daardoor is een benadering vanuit de voeding in de afgelopen decennia bijna volledig over het hoofd gezien."

Er was een metabolisch voordeel in beide groepen, maar dit effect was veel duidelijker bij de mensen die het havermout-gebaseerde dieet aten. "Het niveau van het schadelijke LDL-cholesterol daalde bij hen met 10%; dat is een aanzienlijke vermindering, hoewel niet volledig vergelijkbaar met het effect van moderne medicijnen," merkte Simon op. "Ze verloren ook gemiddeld 2 kilo aan gewicht en hun bloeddruk daalde iets."Omdat LDL-cholesterol zich kan ophopen in bloedvaten en plaques kan vormen die de bloedvaten vernauwen, zouden deze bevindingen zeer nuttig kunnen zijn om het risico op hartaandoeningen te verlagen.

De positieve impact van haver lijkt te werken via het darmmicrobioom, door de niveaus van sommige bacteriesoorten te verhogen. Sommige darmmicroben kunnen fenolische verbindingen maken wanneer ze worden blootgesteld aan haver; één daarvan wordt ferulinezuur genoemd en deze metaboliet kan het cholesterolmetabolisme stimuleren.

Andere microben kunnen de niveaus van het aminozuur histidine verlagen. Histidine kan worden omgezet in een molecule die mogelijk insulineresistentie bevordert, waardoor het risico op diabetes toeneemt.

"Als volgende stap kan nu worden opgehelderd of een intensief op havermout gebaseerd dieet dat elke zes weken wordt herhaald, daadwerkelijk een blijvend preventief effect heeft," voegde Simon eraan toe.

Wil je zelf je ontbijt verrijken met havermout, of gewoon je hart en bloedvaten preventief beschermen door middel van een gezonder dieet, neem dan vrijblijvend contact op voor advies op maat!

Bron:    Klümpen, L., Mantri, A., Philipps, M. et al. Cholesterol-lowering effects of oats induced by microbially produced

phenolic metabolites in metabolic syndrome: a randomized controlled trial. Nat Commun 17, 598 (2026). https://doi.org/10.1038/s41467-026-68303-9